Articles Tagged with: BİLİMSEL KUŞKUCULUK

VE NİHAYET YENİ KİTABIM RAFLARDA: ASTROLOJİNİN BİLİMLE İMTİHANI

754005

Yıldızınız ne söylemiyor acaba?

Açık Bilim Radyo Programı’nı takip edenler ya da beni takip eden okur ve dostlarım son üç yıldır astrolojiyle ilgili bir kitap hazırlığı içerisinde olduğumu bilirler. Geçtiğimiz yıl sonunda piyasaya çıkmasını beklediğim kitap teknik nedenlerden ötürü gecikti ve yayınevi de değişerek Kırmızı Kedi’den çıktı. İyiki de öyle olmuş.

Kitabımı üç bölüm şeklinde kurguladım. Astrolojinin ortaya çıkmasının tarihte ne kadar doğal bir süreç olduğunu anlattığım birinci bölümü, astrolojinin niçin gerçekdışı olduğunu anlatan ikinci bölüm takip ediyor. Üçüncü bölümde de astrolojiye -ve diğer tüm doğa üstü fenomenlere- inanmamıza neden olan psikolojik süreçleri aktarıyorum. Ortaya tam tekmil bir “astrolojiyi anlama ve çürütme kiti” çıkmış oluyor böylece.

Yerli astrologların hata ve sorumsuzluklarına bol bol örnek verdiğim kitaba tüm popüler kitapevlerinden, bildiğiniz tüm internet kitapçılarından ulaşabilirsiniz.

Kitapla ilgili bazı bağlantılar:

Satın alma bağlantıları: D&R | Idefix | Kitap Yurdu | Babil | Oda Kitap

Habertürk Söyleşisi: Siz İnanmak İstedikten Sonra Her Fal Doğru Çıkar

Aydınlık Gazetesi Söyleşisi: Türkiye’de Astroloji hala Bilim Sanılıyor

T24’teki Işıl Öz İmzalı Söyleşi: Astrolojinin Bilimle İmtihanı

Dilek Sönmez imzalı Cumhuriyet Sokak söyleşisi: Astrolojiye Neden İnanmamalıyız

OdaTV’de yayımlanan Prof. Dr. Cem Say’ın kaleminden değerlendirme.

Açık Bilim’de Bahadır Ürkmez İmzalı değerlendirme.

DijitalX’de Müfit Gökmen ile söyleşi.

Kitabın Goodreads künyesi.

 

(Sürecek…)

CARL SAGAN STANDARDI’NIN ASLI… OLAĞANÜSTÜ İDDİALAR VE KANITLAR.

Bugüne dek Carl Sagan’a ait olduğunu sandığım “Olağanüstü iddialar, olağanüstü kanıtlar gerektirir” sözünün aslında ona ait olmadığını öğrendiğim için bu kısa bilgi notunu yazıp web günlüğüme koymaya karar verdim.

Cosmos belgeselinde dile getirmesiyle birlikte bilimsel kuşkucular arasında bir Sagan Standardı olarak benimsenen bu söz aslında Marcello Truzzi’ye aittir.  Bilimsel kuşkucu örgüt Paranormal Vakaların Bilimsel Araştırı Komitesi eş başkanı olan Marcello Truzzi, cümleyi çok küçük bir farkla* 1978 yılında yayımlanan “Olağanüstülük Üzerine: Bir Aydınlatma Girişimi” adlı makalesinde telaffuz etmiştir.

Eğer fikir olarak ele alacak olursak, iddianın olağanüstülük derecesiyle gereken kanıtın olağanüstülük derecesi arasındaki birebir ilişkiyi sözel olarak ilk ifade eden kişinin aydınlanma çağının ünlü düşünürlerinden Laplace olduğunu söyleyebiliriz. Laplace, “Olağanüstü bir iddia için sunulan kanıtın ağırlığı, iddianın ilginçliğine uygun nispette olmalıdır” demiştir*.

Pek çok kaynak, bu fikrin yine aydınlanma düşünürlerinden David Hume tarafından Laplace’tan da önce ifade ettiğini belirtiyor: Hume’un bu hususta belirttiği iki görüş var. Bunlardan ilki, “Akıllı bir adamın inanç ve delilleri doğru orantılıdır”, ikincisi ise “Bir kanıtın bir mucizeye işaret edebilmesinin koşulu, o kanıtın yanlış olması durumunun kanıtlamaya çalıştığı mucizeden daha büyük bir mucize olmasıdır” şeklindeki karmaşık söylemidir. İkinci cümleyi bir örnek üzerinden açıklayacak olursak şöyle söyleyebiliriz: Eğer bir delilin “ruhların çağırıldığında geldikleri” gibi olağanüstü bir iddiayı kesin olarak kanıtladığı iddia ediliyorsa, o öyle net ve öyle gerçek bir delil olmalıdır olmalıdır, o delilin yanlış olması çok daha olağanüstü olsun. Açıkçası ben ifadenin çıkış noktasının Hume’a kadar dayandırılmasını biraz zorlama buldum, ancak Laplace Hume’dan etkilendiyse orasını bilemem.

Her neyse… Sagan’a atfedilen bu sözde Sagan’ın payı büyük olduğu için hâlen ona atfedilmeye devam etmekte. Hakkı da var… Yine de bu şekliyle söyleyenin Marcello Truzzi olduğunu bilmek ve onun da hakkını teslim etmek uygun olacaktır.

 

* Sözün aslı: “Extraordinary claims require extraordinary proofs” – Marcello Truzzi. Carl Sagan, “Proof” yani ispat yerine, “Evidence”, yani delil / kanıt diyor.

Kaynaklar / Notlar:

  • Truzzi’nin makalesinin referansı: On the Extraordinary: An Attempt at Clarification, Zetetic Scholar, Vol. 1, No. 1, p. 11, 1978
  • Laplace’ın sözünün orijinali: “Le poids de la preuve pour une affirmation extraordinaire doit être proportionnel à son degré d’étrangeté”
  • David Hume: “No testimony is sufficient to establish a miracle, unless the testimony be of such a kind, that its falsehood would be more miraculous than the fact which it endeavors to establish.”
  • Bayesian Cognitive Modeling, Michael D. Lee, Eric-Jan Wagenmakers.
  • Wikipedi Maddeleri: Marcello Truzzi, Carl Sagan, Pierre-Simone Laplace
Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google